Wonen, begeleiding en dagbesteding

De kerngroepleden van het netwerk OverSchatten, Dorien Kloosterman (coördinator OverSchatten/ tot 2006), Piek Stor (ouder), Tine Jonker (ouder) en Anja Dijkstra (ouder) en Ingrid Mispelblom Beyer (ouder en initiator) hebben met diverse zorginstellingen gesprekken gevoerd, met het doel zorgaanbieders te interesseren voor de doelgroep van het netwerk OverSchatten en de vraag een geschikte woon- en begeleidingsvormen op te zetten voor deze doelgroep.

Samen met TriAde is een brochure geschreven, waarin de randvoorwaarden staan beschreven voor wonen, begeleiden en dagbesteding t.b.v. de doelgroep mensen met een verstandelijke beperking en gehechtheidsproblematiek.

Onderstaand staat een uittreksel vermeld. Op diverse punten zijn de voorwaarden ook weer aangepast.
Wij bevelen de richtlijnen aan als leidraad in een gesprek met uw cliënt en de ouders.

Wonen

De optimale woonomgeving zou aan de volgende voorwaarden moeten voldoen:

Gelegen aan de rand van een terrein van een woonvoorziening of een zorgboerderij; of een woning die staat in een prikkelarme omgeving.
Iedere cliënt heeft een eigen zit-slaapkamer, evt. met keukentje en een sanitaire ruimte.
Bij voorkeur een directe verbinding met een gemeenschappelijke ruimte; woonkamer en keuken.
Er wonen minimaal 3 en maximaal 6 cliënten in het huis.
Er is een mogelijkheid om levenslang in het huis te wonen,
Er is een mogelijkheid om een (huis-) dier te houden.
De woning ligt op reisafstand van belangrijke naasten.

Voor de cliënten die samen wonen geldt:

Verschillende opbouw niveau, waarvan de cliënt met de gehechtheidsproblematiek aan de bovenkant functioneert.
De leeftijdsopbouw mag verschillend zijn.
Gemengde groepen is geen bezwaar, mits de begeleiding daar voldoende voor is toegerust.
Bij voorkeur maximaal twee mensen met gehechteidsproblematiek in één huis/woning.
Beperking over- belasting voor de medewerkers.

Begeleiding

De voorwaarden waaraan een goede medewerker zou moeten voldoen:

De medewerker moet deskundigheid, kennis en vaardigheden hebben op het gebied van hechtingsproblematiek of daarvoor worden opgeleid.
De medewerker dient een zekere stevigheid en stabiliteit in de persoonlijkheid te hebben. Dit is niet aan leeftijd- en diploma gebonden.
De medewerker dient een professionele houding te hebben en gedrag weten te plaatsen in het referentiekader van de cliënt.
De medewerker moet in staat zijn vanuit een beroepshouding om te kunnen gaan met afstand en nabijheid in het contact met de cliënt.
De medewerker moet optimaal betrouwbaar zijn wat tot uiting moet komen in het consequent nakomen van afspraken.
De medewerker dient gemotiveerd te zijn om met deze cliënten te werken en bereid zijn maatschappelijke- en wetenschappelijke ontwikkelingen op dit gebied te blijven volgen en te integreren.
De medewerker moet duidelijk en effectief kunnen communiceren, zowel met de cliënt als met zijn naast betrokkenen, als met zijn collega’s.

Ondersteuning

Er is 24-uurs zorg; wat betekent 24 uur fysieke aanwezigheid van een medewerker en/ of een goed functionerend inluistersysteem gedurende de nacht.
De cliënt heeft een persoonlijke begeleider en een schaduw- persoonlijke begeleider.
NB. De persoonlijke begeleider wordt in geval van ziekte, vakantie, of vertrek direct vervangen, door de schaduw-persoonlijke begeleider.
Een stabiel team.
Een team dat in staat is eensluidend en samen te werken en waarbij sprake is van empathie naar de cliënt.
Evt. extra:
Een externe vertrouwenspersoon.
Deze communiceert met het team en de ouders/vertegenwoordigers.
Een casemanager.
Deze staat o.a. het team terzijde; is zakenkundig; en communiceert met alle betrokkenen.
(NB. de communicatiedriehoek dient gesloten te blijven)

De randvoorwaarden voor medewerkers om dit te realiseren zijn:

Regelmatige scholing, training, coaching en intervisie van de medewerkers.
De medewerkers kunnen altijd een beroep kunnen doen op of een gedragskundige en/of een arts die deskundigheid heeft op het gebied van hechtingsproblematiek.

Dagbesteding, werk en vrije tijd

De cliënt krijgt een volledig ingevulde week met werk- of dagbesteding activiteiten aangepast aan zijn/ haar situatie, waarbij mogelijk eigen interesses een insteek kunnen zijn.

Wij geven enkele voorbeelden:

Werken in een beschermde werkomgeving; in een kleine groep waar betreffende cliënt behoort tot de meest vaardige werkers; werk wat concentratie vraagt of juist wat (kracht) inspanning vraagt. Werken met dieren en buitenwerk behoren eveneens tot de opties.
Mogelijkheden voor tweede kans onderwijs.
Voldoende ruimte voor sportactiviteiten ten behoeve van uiting lichamelijke spanningen.
Vergroten zelfstandigheid door het ontwikkelen en stimuleren van praktische (huishoudelijke) en sociale vaardigheden.
Georganiseerde vrije tijdsactiviteiten in de vorm van clubs e.d.
Mogelijkheden zoeken naar (actieve) passende vakanties.
De medewerkers van werk, dagbesteding en vrije tijdsactiviteiten dienen over kennis te beschikken wat gehechtheidsproblematiek inhoudt en hierover kunnen communiceren met alle betrokkenen. (wonen/ ouders/vertegenwoordigers e.a.).

Maatregelen

Daar vaak ook sprake is van een lichte verstandelijke beperking (LVG)wordt deze doelgroep geconfronteerd met het volle maatschappelijke aanbod.
De cliënt zou beschermd moeten worden door:

1. bewindvoering of
2. bewindvoering en mentorschap of
3. curatele en
4. in bepaalde situaties door de BOPZ.
(dit geldt alleen voor zorginstellingen).

Voor meer informatie over bewindvoering, mentorschap en curatele, zie bijv.: www.rijksoverheid.nl

Wilt u meer weten over de geschiedenis en het ontstaan van het netwerk OverSchatten?
Zie menu: Ouders; hulpverlening